Dziecko,Podróże,Ratownik Medyczny,Zdrowie

Pierwsza pomoc przy ukąszeniach i użądleniach

30 Kwi , 2015  

 

Wielka inauguracja odpoczynku pod chmurką – za trzy, dwa, jeden…

A jak wypoczynek pod chmurką to i potencjalne zagrożenie ukąszeniem, użądleniem i innymi nieszczęściami.

Czy użądlenia przez owady są niebezpieczne dla dziecka? Czy ukąszenie lub użądlenie może wywołać wstrząs? Co robić w przypadku ukąszeń lub użądleń?

 

Co to jest wstrząs anafilaktyczny?

Wstrząs to uogólniona reakcja organizmu na niedotlenienie. Przyczyną może być masywny krwotok, silne odwodnienie, uraz lub toksyny blokujące prawidłowy przepływ krwi lub oddychanie, czyli niezwykle silna reakcja alergiczna. Wstrząs to stan bezpośredniego zagrożenia życia, który jeżeli nie zostanie rozpoznany i odpowiednio leczony może skutkować ciężkim kalectwem lub nawet śmiercią.

Pierwszym objawem wstrząsu jest swędzenie skóry, swędząca wysypka, plamy. Kolejne to przyspieszenie tętna, osłabienie, problemy ze świadomością, problemy w oddychaniu. Charakterystycznym objawem wstrząsu jest obrzęk w okolicach dróg oddechowych,  który można poznać po świszczącym odgłosie podczas oddychania, a później charczeniem.

 

Czy tracheotomia jest właściwym postępowaniem przy obrzęku dróg oddechowych?

NIE NIE i jeszcze raz NIE!. Jest to bardzo niebezpieczna procedura medyczna i może ją wykonywać wyłącznie przeszkolony w niej personel medyczny. W dodatku specjalnym zestawem gwarantującym bezpieczeństwo i drożność dróg oddechowych. Nakłucie dróg oddechowych wykonane w sposób nieumiejętny może spowodować masywny krwotok i śmierć chorego. Nie wolno kategorycznie wykonywać żadnych procedur inwazyjnych – naruszających ciągłość tkanki skórnej – w ramach pierwszej pomocy.

 

Czy włożenie słomki do gardła uratuje moje dziecko?

Tu również możemy uzyskać efekt zupełnie odwrotny. Podrażniona przez występującą reakcję uczuleniową nagłośnia w kontakcie z ciałem obcym (słomką, rurką etc) może ulec całkowitemu zamknięciu co spowoduje uduszenie się dziecka. Nie stosujmy takich metod. Chłodzenie jest wystarczające do przyjazdu na miejsce ZRM.

 

Czy każde użądlenie jest niebezpieczne dla mojego dziecka?

Nie. Jeżeli dziecko nie jest alergikiem, lub zostało ukąszone przez pszczołę, osę lub innego błonkoskrzydłego owada po raz pierwszy, to występuje małe prawdopodobieństwo gwałtownej reakcji uczuleniowej, tzw. wstrząsu anafilaktycznego lub uczuleniowego. Dopiero kolejny kontakt z alergenem powoduje gwałtowną reakcję. Niebezpieczne może być ukąszenie przez owada w okolice błon śluzowych jamy ustnej i gardła. Jad zawiera w sobie pewną substancję – histaminę – która jest odpowiedzialna za występowanie w organizmie człowieka reakcji zapalnych, w tym uczuleniowych, a te powodują obrzęki. Pamiętajcie, że uczulonych jest zaledwie kilka promili osób z pośród całej populacji. Nie musisz panikować, gdy w pobliżu Twojego dziecka lub Ciebie pojawia się latający „bzyk”.

Jad owadów, zwłaszcza pszczół, jest wykorzystywany w medycynie – szczególnie w leczeniu zapalenia stawów.

Bee-apis

fot. Wikipedia

 

Co zrobić gdy dziecko połknie owada?

Jeżeli nie uskarża się na dolegliwości – nic. Jeżeli dziecko zgłasza nagły silny ból w okolicy gardła lub ust – upewnij się, że dziecko nie ma w ustach owada.

Gdy dojdzie do ukąszenia w obrębie jamy ustnej lub gardła zastosuj chłodzenie miejscowe (np. kostka lodu lub zimny napój – zmniejszy to obrzęk).

W przypadku wystąpienia uczucia duszności lub trudności w oddychaniu – wezwij pogotowie ratunkowe.

Kostkę lodu możesz zastąpić kompresem chłodzącym – do nabycia w większości aptek. Kompres należy przed użyciem zgnieść w wyznaczonym punkcie. Reakcja chemiczna powoduje szybkie jego oziębienie. Nadaje się również na stłuczenia, udar słoneczny lub oparzenia.

 

Co jeżeli moje dziecko zostanie ukąszone przez owada w usta/język?

Postępujemy jak wyżej.

 

Ukąszenie przez jadowitego gada – żmija zygzakowata.

W Polsce występuje 5 gatunków węży:

  • gniewosz plamisty (Coronella austriaca)
  • wąż Eskulapa (Elaphe longissima)
  • zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix)
  • zaskroniec rybołów (Natrix tesselata)
  • żmija zygzakowata (Vipera berus)

Jadowita jest wyłącznie żmija zygzakowata.

źródło: Wikipedia

fot. Wikipedia

Żmije rzadko kąsają człowieka, starają się raczej uciekać przed człowiekiem. Jeśli zostaną zmuszone do obrony, ich ukąszenie często (30-60% przypadków) jest suche, czyli  bez wstrzyknięcia jadu, jednak ze względu na możliwość martwicy, należy zawsze zasięgnąć pomocy medycznej przy potwierdzonym ukąszeniu żmii. Jad żmii zygzakowatej jest mieszaniną kilku toksyn o różnorakim działaniu: uszkadzającym układ nerwowy, powodującym martwicę tkanek, zmniejszającym krzepliwość krwi, zmiany rytmu pracy serca. Po ukąszeniu na skórze poszkodowanego pozostają dwie charakterystyczne ranki. Ukąszenie jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci i osób starszych. Jednakże nie stanowi śmiertelnego zagrożenia dla zdrowego dorosłego człowieka. Leczenie polega na podaniu antytoksyny końskiej w ciągu 2 godzin od ukąszenia.

W pierwszej fazie po ukąszeniu nie należy tamować krwawienia , wypływająca krew powoduje również usunięcie jadu. Można założyć opaskę uciskową powyżej ukąszenia. Niezwykle rzadko dochodzi do gwałtownej reakcji uczuleniowej.

NIE WOLNO WYSYSAĆ JADU!!

 

A jeżeli moje dziecko złapie kleszcza? Do jakiego lekarza się z nim udać?

Do żadnego. Chyba że nie możesz poradzić sobie z usunięciem pajęczaka ze skóry dziecka. W aptece kupisz specjalne szczypce, pętelki lub haczyki do usuwania pajęczaka ze skóry. Jeżeli nie masz takiego zestawu wystarczy zwykła pęseta z Twojej kosmetyczki. Rankę po usunięciu kleszcza odkażamy.

Lekarz nie zrobi niczego innego. Usuniętego kleszcza warto oddać do zbadania pod kątem ewentualnego zainfekowania np. boreliozą (badań tych nie wykonamy na NFZ, wyłącznie prywatnie).  Po kilku dniach należy też wybrać się na badanie,  oznaczając przeciwciała we krwi dziecka lub swojej (jeżeli atak kleszcza dotyczył Ciebie).

źródło: Wikipedia

fot. Wikipedia

 

Jakie leki zabrać ze sobą na majówkę?

Leki przeciwgorączkowe, podstawowe leki przeciwbólowe i rozkurczowe. Jeżeli zażywamy leki na stałe – obowiązkowo lądują w plecaku. Astmatycy – nie zapomnieć inhalatorów.

Osoby, które mają stwierdzoną alergię na owady potwierdzoną przez alergologa, powinny zabrać ze sobą adrenalinę. Jest to strzykawka z lekiem (adrenalina), którą może zalecić nam lekarz, np. alergolog. Jest to automatyczna strzykawka, która nie wymaga żadnego specjalistycznego działania – podobnie jak pen z insuliną. W przypadku wystąpienia gwałtownej reakcji uczuleniowej robimy szybko zastrzyk i czekamy na pomoc. Adrenalina spowalnia reakcję uczuleniową i może ratować życie w przypadku wystąpienia silnej reakcji uczuleniowej.

 

Więcej informacji znajdziecie tutaj:

ukąszenia i użądlenia tvn

Tradycyjnie – życzę, aby wiedza była bezużyteczna. Pamiętaj – panika nikomu jeszcze w niczym nie pomogła.

Udanych wypadów na łono natury 🙂

Ariel

 

Śledź nas na Facebooku i obserwuj na twitterze. 

 

Ariel Szczotok

Autor Ariel Szczotok

Ariel Szczotok - Ratownik medyczny, pielęgniarz, Koordynator szkoleń medycznych w jednym z największych Towarzystw Ubezpieczeniowych na polskim rynku, instruktor kwalifikowanej pierwszej pomocy. Właściciel firmy szkoleniowej specjalizującej się w szkoleniach medycznych i szeroko pojętych usługach medycznych. Autor cyklu dotyczącego pierwszej pomocy u dzieci w Dzień Dobry TVN.

, , , ,